Het skigebied met de meeste sneeuw van Europa.
Hoe een Engelsman Warth-Schröcken tot het skigebied met de meeste sneeuw van Europa maakte, waarom de familie Schlierenzauer elke ochtend de sneeuw meet en waarom drie mannen zich zorgen maken over kristalkernen.
Wat maakt Warth-Schröcken tot een plek waar sneeuw een vast onderdeel van de winter is?
Van uitzonderlijke sneeuwhoeveelheden en de bijzondere ligging aan de Arlberg tot moderne sneeuwproductie: het verhaal van het „sneeuwrijkste skigebied van Europa“ begint met een nauwkeurige blik op de natuur.
Sneeuwkunde als roeping.
Het is 06.30 uur ’s ochtends en de sneeuw kraakt onder haar voeten: Ulrike Schlierenzauer verlaat Hotel Körbersee en loopt naar een afgebakend sneeuwveld. Ze helpt haar vader al vele jaren bij zijn werk, en nu neemt ze het sneeuwmeetstation van hem over. Hier meet ze de sneeuw, observeert ze wind en weer, bepaalt ze de sneeuwtemperatuur en meet ze de hoeveelheid verse sneeuw die is gevallen. Met haar waarnemingen en metingen levert ze een bijdrage aan het dagelijkse lawineverslag van de deelstaat Vorarlberg – en haar gegevens worden samengevoegd tot nauwkeurige sneeuwstatistieken van elke winter. Het record van de afgelopen 40 jaar werd door haar vader Fritz Schlierenzauer genoteerd in de winter van 1998/99, toen er tussen november en eind april 16,50 meter sneeuw viel. Zelfs in de slechtste skiwinter die Schlierenzauer zich kan herinneren, viel er 5,50 meter sneeuw. „We leven hier met de vele sneeuw; een gesloten sneeuwdeken van zeven maanden is normaal“, zegt Ulrike Schlierenzauer. Dat ze met haar dagelijkse routine het skigebied Warth-Schröcken wereldwijde bekendheid zou bezorgen, had ze zeker nooit gedacht.
Sneeuwmetingen met een lange traditie.
De metingen zijn veel meer dan alleen een lokale weerswaarneming. De gegevens worden verwerkt in het dagelijkse lawineverslag van de deelstaat Vorarlberg en vormen tegelijkertijd de basis voor langetermijnstatistieken over de sneeuw.
Hoe uitzonderlijk de sneeuwhoeveelheden in Warth-Schröcken kunnen zijn, blijkt uit een terugblik: in de winter van 1998/99 werd tussen november en eind april in totaal 16,50 meter verse sneeuw geregistreerd. Zelfs in een van de winters met de minste sneeuw die de familie Schlierenzauer zich kan herinneren, kwam er nog steeds zo’n 5,50 meter bij elkaar.
Dergelijke cijfers verklaren waarom sneeuw in Warth-Schröcken niet alleen een bijverschijnsel van de winter is, maar ook het karakter van de regio bepaalt.
Hoe Warth-Schröcken het sneeuwrecord behaalde.
Dat Warth-Schröcken bekend is geworden als een regio met bijzonder veel sneeuw, is niet in de laatste plaats te danken aan een Engelse ski-journalist. Fraser Wilkin verdiepte zich intensief in de sneeuwvalpatronen en weersomstandigheden in het Alpengebied en vergeleek langetermijnmeetgegevens van verschillende skigebieden.
In 2008 publiceerde hij zijn bevindingen in het Britse dagblad Daily Mail. Voor Warth-Schröcken berekende hij een langjarig gemiddelde sneeuwval van ongeveer 10,70 meter per jaar. Daarmee stond de regio bovenaan in zijn vergelijking.
Sinds deze publicatie wordt Warth-Schröcken beschouwd als het skigebied met de meeste sneeuw in Europa. Bepalend hierbij is de beschouwing van de jaarlijkse sneeuwval – dat wil zeggen de som van de in de loop van een winter gevallen verse sneeuw en niet de dikte van de sneeuwlaag op een bepaalde dag.
De titel heeft dus een meetbare basis: hij is gebaseerd op langdurig geregistreerde sneeuwhoeveelheden en de bijzondere geografische en meteorologische omstandigheden van de regio.
De vrouw die de sneeuw meet: Ulrike Schlierenzauer.
Als het noorden sneeuw brengt.
De sneeuw brengt roem en eer.
De Engelse skijournalist en erkend expert op het gebied van het weer in de Alpen en sneeuwvalpatronen, Fraser Wilkin, startte een uitgebreid onderzoek in het hele Alpengebied. Hij verzamelde meetresultaten en statistische gegevens over een lange periode om de skigebieden met de meeste sneeuw in de Alpen te bepalen. Hij publiceerde zijn veelbesproken bevindingen in november 2008 in het Engelse dagblad Daily Mail. Sindsdien geldt het skigebied Warth-Schröcken als het skigebied met de meeste sneeuw in de Alpen. Wilkin berekende het langjarige gemiddelde op 10,70 meter jaarlijkse sneeuwval – een recordwaarde die ook de naburige gemeente Lech am Arlberg bijna evenaart (10,40 m). De top 5 van de sneeuwrijkste gebieden wordt gecompleteerd door Braunwald (9 m) in Zwitserland, Obertauern (8,80 m) in Oostenrijk en Avoriaz (7,80 m) in Frankrijk.
Een belangrijke factor is de zogenaamde noordelijke stuwing. Vochtige luchtmassa’s trekken vaak vanuit het noorden tot noordwesten over het Alpengebied. Wanneer ze de bergen rond de Arlberg bereiken, worden de luchtmassa’s gedwongen om op te stijgen. Daarbij koelt de lucht af, condenseert het vocht – en kan er sneeuw ontstaan.
Warth-Schröcken ligt daarbij op een bijzonder gunstige locatie. De regio ligt op ongeveer 1.500 meter boven zeeniveau en is omgeven door bergen die de vochtige luchtmassa’s uit het noorden doen opstijgen.
Daarnaast zijn er talrijke hellingen op het noorden en oosten. Deze krijgen in de winter relatief weinig directe zonnestraling en kunnen de natuurlijke sneeuwlaag lang behouden.
Het resultaat is een combinatie die wintersporters bijzonder waarderen: veel natuurlijke sneeuwval, een langdurige sneeuwlaag en vaak goede omstandigheden tot ver in het voorjaar.
Sneeuw hoort hier bij het dagelijks leven.
Toch is de sneeuw voor de familie Schlierenzauer onlosmakelijk verbonden met het leven aan de Körbersee. Uit de metingen van de afgelopen jaren blijkt keer op keer hoe verschillend een winter kan verlopen.
Wat ook opvalt: De grootste hoeveelheden sneeuw vallen in Warth-Schröcken vaak pas in het latere verloop van de winter. Juist in maart en april kunnen er nog aanzienlijke hoeveelheden bijkomen.
Dat verklaart waarom de regio niet alleen interessant is voor het begin van het seizoen. Ook in het voorjaar kan een blik op de pistes de moeite waard zijn.
Fraser Wilkin.
Het artikel van Fraser Wilkin in de Engelse Daily Mail, gepubliceerd in 2008, bezorgde Warth-Schröcken de titel „het skigebied met de meeste sneeuw van Europa“.
Als de natuur een steuntje in de rug krijgt.
Bij een noordelijke sneeuwstuwing valt er sneeuw – heel veel sneeuw.
De resultaten komen voor de familie Schlierenzauer niet als een verrassing. Zij kent de geografische en meteorologische achtergronden door en door: het fenomeen van de noordelijke stuwing zorgt in de winter voor enorme hoeveelheden sneeuw in de regio, waardoor de term „sneeuwzeker“ bijna als een understatement klinkt. Vooral in de winter bepalen gebeurtenissen boven de Atlantische Oceaan het weer in Europa. Vochtige luchtmassa’s trekken doorgaans vanuit het noorden of noordwesten richting de Alpen en stuiten in de Arlbergregio op de eerste noemenswaardige hindernis, waar de zware wolken hun sneeuw afwerpen. Daar profiteren de skiërs van, die dankzij de hoogte van het skigebied en de talrijke noord- en oosthellingen tot ver in het voorjaar enthousiast zijn over de uitstekende sneeuwcondities.
In Warth-Schröcken wordt hiervoor water uit het Panoramameer gebruikt. Samen met perslucht wordt het in zogenaamde nucleator-sproeiers fijn verneveld. Daarbij ontstaan minuscule kristalkernen waaraan zich verdere waterdruppeltjes kunnen hechten. Op hun weg naar de grond ontstaan daaruit sneeuwkristallen.
De kwaliteit hangt daarbij af van vele factoren – onder andere van temperatuur, luchtvochtigheid, water en de juiste instelling van de sneeuwkanonnen. Hoewel de installatie computergestuurd werkt, controleren de medewerkers de pistes en de sneeuwomstandigheden bovendien direct ter plaatse.
Sneeuw maken is dus niet simpelweg een kwestie van een machine aanzetten. Ervaring, kennis van het weer en een nauwkeurige afstemming zijn doorslaggevend om ervoor te zorgen dat de sneeuw ligt waar hij nodig is.
Natuursneeuw en kunstmatige sneeuw vullen elkaar aan.
De moderne sneeuwkanonnen vullen deze natuurlijke omstandigheden aan en zorgen voor extra planningszekerheid – met name aan het begin van het winterseizoen of wanneer bepaalde weersfasen minder neerslag opleveren.
Wie door Warth-Schröcken rijdt of op de pistes onderweg is, ziet daarom slechts een deel van het verhaal. Achter het winterse landschap gaan decennia aan metingen, meteorologische bijzonderheden en mensen schuil die er dagelijks voor zorgen dat uit de natuurlijke omstandigheden de best mogelijke voorwaarden voor de wintersport ontstaan.
En misschien ligt juist daarin het bijzondere van het „skigebied met de meeste sneeuw van Europa“: de sneeuw is hier niet alleen een getal in een statistiek. Hij bepaalt zowel het landschap, het dagelijks leven als de wintersportervaring.
De aardse helpers van mevrouw Holle.
„In maart en april valt er de meeste sneeuw”, weet de familie Schlierenzauer. Daarom houden de medewerkers van de skiliften van Warth zich vooral in de aanloop naar Kerstmis bezig met de kunst van het sneeuw maken. Deze zomer is een van de modernste sneeuwkanonneninstallaties van de Alpen geïnstalleerd, zodat er vanaf de eerste skidag op de twaalf hoofdpistes in Warth perfecte omstandigheden heersen.
„Onze sneeuw bestaat uit water uit de Hochalpsee en lucht“, legt Markus Lorenz, bedrijfsleider bij de skiliften van Warth, uit. Samen met Florian Huber en Reinhold Bickel is hij verantwoordelijk voor de sneeuwproductie en staat hij de klok rond paraat om de beste kwaliteit te garanderen. Door perslucht toe te voegen in zogenaamde nucleator-sproeiers ontstaat een lucht-watermengsel dat kristalkernen vormt. Fijne waterdruppeltjes hechten zich aan deze kristalkernen, waaruit zich op weg naar de grond sneeuwkristallen vormen.
„Hoe beter je je machine kent, hoe beter het resultaat. Sneeuw maken is een kunst waarvoor je veel ervaring en teamwork nodig hebt, zodat de kwaliteit overal op de piste klopt. Hoewel de hele sneeuwinstallatie computergestuurd is, rijden we ’s nachts toch met de Skidoo controlerondes om de toestand van de berg nauwkeurig te controleren en de optimale kwaliteit te garanderen”, zegt Lorenz. „Dat zijn we gewoon verschuldigd aan de reputatie van het skigebied als sneeuwgarantie“, voegen de twee andere sneeuwexperts eraan toe.
De familie Schlierenzauer kan het daar alleen maar mee eens zijn – uit jarenlange ervaring weten ze: elke winter komt er sneeuw. Veel sneeuw.